HASAN UĞURLU HES

Konumu ve Tarihçesi :

Samsun ili, Ayvacık ilçesinin 7 km. güneyinde, Samsun – Trabzon karayolundan 35 km. mesafede tesis edilmiş olan Hasan Uğurlu H.E. Santralı, 5,168,000,000 TL. ve 16,280,000,000 Japon Yeni maliyet ile DSİ tarafından 1972 yılında inşasına başlanmış ve yedi yıl sonra 2 x 125 MW. lık ilk iki ünitesinin yapımı 2 ve 28 Aralık 1979 tarihlerinde tamamlanmış, aynı güçteki diğer iki ünitesi de sırasıyla 29.12.1982 ve 06.02.1983 tarihlerinde hizmete girmiştir.

Hasan Uğurlu Barajı, Yeşilırmak nehri üzerinde, Çamalan mevkiinde, Ayvacık ile Erbaa (Tokat) ilçeleri arasında inşa edilmiş olup, Suat Uğurlu H.E. santralına 23 km. mesafededir.

Teknik Bilgiler :

Santral günde ortalama olarak 4,000,000 KWh elektrik enerjisi üretmektedir. Yıllık enerji üretim kapasitesi 1,217 milyon KWh'dır. Santralın üretimi 2 x 380 KV'luk enerji iletim hatları ile Çarşamba Trafo merkezine aktarılmakta ve enterkonnekte sisteme bağlanmaktadır. Santralın özgül su sarfiyatı 3.14 ile 4.80 m³/kWh arasında değişmektedir.


Baraj :

Hasan Uğurlu barajı, kil çekirdekli kaya dolgu tipindedir. Temel tabanından yüksekliği 179 m, nehir yatağından 135 metre olup, üst seviyedeki genişliği 15 metre, kret uzunluğu ise 405 metredir. Gövde hacmi 9,600,000 m³olan barajda, 13.30 x 15.50 metre ölçülerinde 6 adet dolusavak kapağı mevcut olup, azami deşarj kapasitesi 11,800 m³/sn dir. Barajda ayrıca kayıcı (slide gate) ve Howell-Bunger tipi olmak üzere arka arkaya 2 adet dipsavak vanası mevcuttur. Barajın tesis edilme amaçları enerji üretimi ve taşkınları önlemedir.

Su Alma Tesisi :

8.4 m. çapında ve yaklaşık 145 m. boyunda 2 adet beton tünel ile giren su, 4 adet 4.5 metre çapında cebri boru ile santrala kadar gelir. Su giriş tünellerinin ağzı 10 x 20 cm delikli ızgara ile teçhiz edilmiş olup, su girişinden itibaren 65. metrede 9.80 x 8.95 m boyutlarında su alma ağzı kapakları tesis edilmiştir.

Kuvvet Tüneli, Denge Bacası, Cebri Boru :

Su alma ağzından başlayıp, türbinlere kadar uzanan su yolunun 153 m. uzunluğundaki kısmı 8.40 m çapında ve daire kesitinde kuvvet tüneli ile teçhiz edilmiştir. Cebri boru ve kuvvet tünelinde oluşan basınç dalgalanmaları için ayrıca denge bacası tesis edilmemiş olup; bu görevi baraj gölü, kısmen de giriş kapakları kapak yuvaları üstlenmektedir. Her bir kuvvet tüneli pantolon şeklinde iki kola ayrılarak 6.40 m. giriş ve 4.50 m. çıkış çapında, 107.39 m. uzunluğunda dört adet cebri boru ile türbinlere su girişini sağlayan salyangoza gelmektedir.

Santral :

119 m uzunluk, 21 m genişlik ve 37.50 m yüksekliğinde olan santral binası dört adet türbin-generatör ünitesi, bir montaj kısmı, bir de kumanda ve büro kısmından ibarettir. Santralda dört adet Francis tipi türbin bulunmaktadır. 129.000 kw. gücünde ve 166.7 devir/dk olan bu türbinler 111 m. düşü ile baraj gölünde bulunan suyun enerjisini, generatör aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürür. Santralde 24 saat hizmet vererek vardiyalı çalışan 8 kumanda odası personeli işletme görevinin aksatılmadan yerine getirilmesini sağlarlar. Santralde, Toshiba firması türbin ve türbin aksamını, Hitachi firması generatör teçhizatını, NPC firması koruma ve kumanda sistemlerini, trafoları (Toshiba marka), şalt tesislerini, Fujikawa firması 380 kV.luk yağlı kabloları teçhiz etmişlerdir.

Santral Ambar ve Atölyeleri :

Santralımıza ait yedek malzemelerin depolandığı ambarımız sosyal sitemizde olup, DSİ’ den devir işlemleri yapılmayan 3 ve 4. ncü ünitelerimize ait yedek malzemeler sandıklarıyla birlikte santralımızdadır. Ambarlarda yedek malzemeler, gerektiğinde kullanılmak üzere saklanmaktadır. Santralde iki adet atölye mevcuttur. Bu atölyelerden mekanik atölyede dört adet tezgah ve beş bakım personeli bulunmaktadır. Elektrik atölyesinde yeterli miktarda cihaz ve altı bakım personeli görev yapmaktadır.

Site ve Sosyal Tesisler :

Santrala hizmet veren İşletme Müdürlüğü personelinin çoğunlukla ikamet ettiği site, Hasan Uğurlu santralına sekiz km. mesafede olup, Ayvacık ilçesi, Eyüp Sultan mahallesindedir. Sitede 73 tanesi kaloriferli olmak üzere 147 adet lojman, 1 adet bekar misafirhanesi, 1 adet aile misafirhanesi, 1 adet idare binası, 2 adet lokal ve sosyal amaçlı tesis ile teshin merkezleri, atölyeler ve ambarlar mevcuttur. Bu tesislerde bakım, onarım ve diğer hizmetler için üç inşaatçı, dört genel idari hizmetler işçisi ile beş aşçı ve garson istihdam edilmektedir.

İşletmenin Güvenlik Hizmetleri :

İşletme Müdürlüğümüz ve bağlı tesislerinde koruma ve güvenlik hizmetlerini yürütmek üzere doğrudan işletme müdürlüğüne bağlı bir Koruma ve Güvenlik Amiri ile 40 Koruma ve Güvenlik Görevlisi görev yapmaktadır.

SUAT UĞURLU HES

Konumu ve Tarihçesi :

Samsun ili Çarşamba ilçesinin 15 km güneyinde, Ayvacık - Çarşamba karayolu üzerinde, Samsun - Trabzon karayolundan 16 km mesafede, Kumköy mevkiinde tesis edilmiş olan Suat Uğurlu Hidroelektrik Santralına 1982 sonu itibariyle toplam 4,250,000,000 TL harcama yapılmıştır.

 DSİ tarafından 11.07.1975 tarihinde inşasına başlanmış ve yedi yıl sonra 01.05.1982 de baraj inşaatı tamamlanmıştır. 3 x 23 MW'lık ünitelerin ilkinin montajı 14.10.1982 tarihinde tamamlanmış ve hizmete girmiştir. İkinci ünitenin montajı 23.11.1982 tarihinde tamamlanarak ünite devreye alınmıştır. Üçüncü ünite ise 15.12.2000 tarihinde devreye alınmıştır.

Suat Uğurlu barajı, Yeşilırmak nehri üzerinde, Hasan Uğurlu H.E santralının mansabındadır. Santral ise, Hasan Uğurlu H.E.S' e 23 km, sosyal sitenin bulunduğu Ayvacık ilçesine 13 km mesafededir.

Suat Uğurlu H.E.S Teknik Bilgileri :

Santral günde ortalama olarak 1,000,000 kWh elektrik enerjisi üretmektedir. Yıllık enerji üretim kapasitesi 350 Milyon kWh dır. Santralın üretimi 154 kV'luk enerji iletim hatları ile Çarşamba trafo merkezine aktarılmakta ve enterkonnekte sisteme bağlanmaktadır. Santralın özgül su sarfiyatı 13.50 m³/ kWh dır.

Baraj :

Suat Uğurlu barajı, kil çekirdekli kaya dolgu tipindedir. Temel tabanından yüksekliği 51 m, nehir yatağında 38 m olup, üst seviyedeki genişliği 10 m, kret uzunluğu ise, 380 m'dir. Gövde hacmi 2,338,000 m³ olan barajda 13.30 x 15.50 m ölçülerinde, 6 adet dolusavak kapağı mevcut olup, toplam deşarj kapasitesi 11.000 m³/s dir. Barajda ayrıca, kayıcı (slide gate) tipte 1 adet dipsavak vanası mevcuttur.Sonradan yapılan 3.ünitenin suyu buradan gönderilmektedir. Baraj, enerji üretiminin yanı sıra ileride Çarşamba ovası sulaması için saniyede 85 m³'lük düzenli bir sulama suyu sağlama amacıyla da tesis edilmiştir.

Su Alma Tesisi (1. ve 2. üniteler) :

Baraj gölünden cebri borulara suyun aktarılmasını sağlayan su alma yapısı, dolusavakla gövde arasında her grup için ayrı ayrı olmak üzere kayıcı tipte iki kapaktan oluşmuştur. Kapak yuvalarının baraj tarafı ızgaralı olup, büyük parçaların girişi önlenmiştir.

Giriş kapakları, türbin acil durdurma rölesine bağlı olarak belirli arızalarda otomatik olarak kapanır. Bunun dışında uzun süreli bakım ve revizyonlarda kapaklar kapatılarak cebri borunun içindeki su boşaltılmaktadır.

Suat Uğurlu baraj gölünün sağ sahilinde, 7 m çapında atnalı kesitinde, iki adet çevirme (derivasyon) tüneli yapılmış, bunlardan bir tanesi iş sonunda körletilmiştir. Diğeri üzerinde de kayıcı tipte dipsavak vanası tesis edilmiştir. Üçüncü ünite bu tünel çıkışına yapılmıştır.

Cebri Boru (1. ve 2. üniteler) :

Suat Uğurlu H.E santralında bulunan her iki ünite için ayrı ayrı olmak üzere hemen su girişinden başlamak üzere iki adet cebri boru mevcuttur. Cebri boruların giriş çapı 6 m, çıkış çapları ise 4.20 m, uzunlukları ise yaklaşık 59.5 m.'dir.

Santral (1. ve 2. üniteler) :

42.30 m uzunluk, 21 m genişlik ve 31.20 yüksekliğinde olan santral binası iki adet türbin generatör ünitesi, bir montaj kısmı, birde kumanda ve büro kısmından ibarettir. Santralda 2 (iki) adet kaplan tipi türbin bulunmaktadır. 23,500 kW gücünde 200 dev/dak olan bu türbinler 29.60 m. düşü ile baraj gölünde bulunan suyun enerjisini generatör vasıtasıyla elektrik enerjisine dönüştürürler. Santralda 24 saat hizmet vererek vardiyalı çalışan 8 işletme personeli işletme görevinin aksatılmadan yerine getirilmesini sağlarlar. Santralda VOITH firması türbin ve türbin aksamını, ELIN firması generatör teçhizatını, koruma ve kumanda sistemlerini, trafoları ve 154 kV'luk şalt tesislerini teçhiz etmiştir.

Santral Ambar ve Atölyeler :

Santralımıza ait yedek malzemelerin depolandığı ambarımız santralımızdadır. Ambarlarda yedek malzemeler, gerektiğinde kullanılmak üzere saklanmaktadır. Santralda bir adet atölye mevcuttur. Bu atölyede dört mekanik bakım ve dört elektrik bakım personeli bulunmaktadır.

Site Sosyal Tesisler ve Ulaştırma :

Suat Uğurlu H.E santralında görev yapan personelimiz, Hasan Uğurlu H.E santralı personeli ile aynı sitede ikamet etmekte, aynı ulaşım hizmetlerinden istifade etmektedir.